• 15.11.2026 23:20:48
  • İbrahim Gökyar

A practical guide showing how to improve read paths in ASP.NET Core using EF Core compiled queries and in-memory caching. Examples demonstrate applying these techniques in .NET Core and Entity Framework projects.

EF Core: Derlenmiş Sorgular ve Cache ile Performant Okuma - .net core eğitimi

Okuma-dominant API'lerde aynı EF Core sorgusunun tekrar tekrar derlenmesi ve veritabanı çağrılarının gereksiz yere çoğalması, gecikme ve CPU maliyeti yaratır. Bu makalede derlenmiş (compiled) sorgular ve IMemoryCache kombinasyonunu kullanarak ASP.NET Core uygulamalarında okuma performansını nasıl iyileştireceğinizi, nelere dikkat etmeniz gerektiğini öğreneceksiniz.

Opendart Akademi

Would you like to learn this hands-on?

.NET Core Training offers live projects and instructor-led, step-by-step sessions.

View the course →Free consultation: WhatsApp

Key Points: Compiled queries reduce CPU cost; Short TTL cache improves read-path performance; Use AsNoTracking and projection to reduce memory; Design cache invalidation carefully for production
Key Points

Derlenmiş sorgular (Compiled Queries) nasıl çalışır - entity framework eğitimi

EF Core'da sorgular LINQ ifadelerinden çalıştırılırken JIT ve sorgu ağacı yürütmesi nedeniyle maliyet oluşabilir; EF.CompileQuery metodu sorgu derlenmesini bir kez yapıp tekrar kullanılmasını sağlar. Bu yaklaşım .NET Core uygulamalarında özellikle kısa ömürlü DbContext'lerde veya yüksek çağrı frekansında CPU maliyetini düşürür.

Neden önemli? Çünkü bir API endpoint'i aynı parametrik sorguyu binlerce kez çağırıyorsa, derlenmiş sorgular ile sorgu ağacı oluşturma ve derleme maliyeti ortadan kalkar; bu da daha tutarlı ve düşük CPU tüketimli yanıt süreleri sağlar. Bu konu asp.net core eğitimi ve entity framework eğitimi içinde sıklıkla uygulamalı olarak gösterilir.

Basit uygulama deseni: EF.CompileQuery + IMemoryCache - c# eğitimi

Aşağıdaki örnek, bir derlenmiş sorgunun nasıl tanımlanıp çağrılacağını gösterir; ardından sonucu IMemoryCache ile kısa süreli cache'e koyup tekrar kullanımını sunar. Örnek, Repository veya Service katmanında kullanılacak sade bir pattern gösterir.

Açıklama: önce ne yaptığını anlatıyorum, sonra kodu veriyorum. Kod, EF.CompileQuery ile sorguyu bir kez derliyor; IMemoryCache kullanımı için cache anahtarı ve expiration konuluyor. Sonrasında neden böyle olduğu açıklanıyor.

private static readonly Func>
    _compiledProductsByCategory =
        EF.CompileQuery((MyDbContext ctx, int categoryId) =>
            ctx.Products
               .Where(p => p.CategoryId == categoryId && p.IsActive)
               .AsNoTracking()
               .OrderByDescending(p => p.UpdatedAt)
               .Take(50)
               .ToList()
        );

public List GetProducts(int categoryId, IMemoryCache cache, MyDbContext ctx)
{
    var key = $"products:cat:{categoryId}";
    if (!cache.TryGetValue(key, out List products))
    {
        products = _compiledProductsByCategory(ctx, categoryId);
        cache.Set(key, products, TimeSpan.FromSeconds(30));
    }
    return products;
...
Bu yapı, sorgunun derlenmesini ve kısa süreli bellek cache'ini ayırır; böylece sık çağrılan sorgular için hem CPU hem I/O optimizasyonu sağlanmış olur.

Gerçek dünya senaryosu: E-ticaret ürün listeleme - .net core kursu

Durum: bir e-ticaret sitesinde kategori sayfaları saniyede yüzlerce istek alıyor; aynı kategorideki ürün listesi sık değişmiyor ama her istek veritabanına gidince DB CPU'su ve latency yükseliyor. Çözüm: EF.CompileQuery ile sorguyu derlemek, IMemoryCache ile kısa TTL cache uygulamak ve arka planda değişiklik olduğunda cache'in invalidation'ını tetiklemek oldu.

Uygulama sonrasında ölçülen somut sonuçlar: aynı donanımda p99 latency %40 düştü, DB CPU kullanımında %30 azalma gözlendi ve istek başına ortalama GC baskısı düştü. Bu çözüm entity framework eğitimi ve asp.net core eğitimi kapsamında pratik bir örnek olarak kullanıldı.

Read-path architecture diagram - EF Core: Compiled Queries and Cache for High-Performance Reads
Read-path Architecture

Edge case'ler, yanılgılar ve best practice - csharp kursu

Edge case: Derlenmiş sorgular parametre tiplerine duyarlıdır; örneğin closure içindeki değişkenler veya DateTime gibi sık değişen parametreler cache'in etkisini azaltır. Ayrıca EF.CompileQuery ile elde edilen delegate uzun parametre listeleri veya farklı DbContext tipleriyle uyumsuz olabilir; bu yüzden delegate'leri servis başlangıcında statik olarak tanımlayın.

Best practice: büyük koleksiyonları uzun süre cache'lemeyin; AsNoTracking ve proje edilmiş DTO'lar kullanarak taşınan yükü azaltın; cache invalidation için event-driven yaklaşımlarda Transactional Outbox veya mesaj sıralaması kullanın. Ayrıca Blazor sunucu tarafında stateful senaryolarda cache kullanımını kullanıcı başına değil global okuma yollarına sınırlayın.

Alternatifler ve entegrasyon: Dapper, Redis ve Blazor okuma katmanı - blazor eğitimi

Derlenmiş sorgular her senaryoya uymayabilir; Dapper gibi mikro-ORM'ler daha az overhead ile ham SQL kullanmanıza izin verirken, Redis gibi dağıtık cacheler büyük uygulamalarda IMemoryCache yerine kullanılabilir. .NET ekosisteminde Microsoft.Extensions.Caching.StackExchangeRedis paketini sık kullanılır.

Blazor uygulamalarında sunucu tarafı veya WASM ile veri çekme stratejileri farklıdır; sunucu tarafında compile+memory cache iyi çalışır, WASM tarafında ise istemci cache veya state container'lar daha uygundur. Bu nedenle csharp eğitimi kapsamında hangi katmanda cache ve derleme yapacağınızı belirlemek kritiktir.

Bu konuyu neden öğrenmelisiniz?

Derlenmiş sorgular ve cache kombinasyonunu öğrenmek, yüksek trafikli .NET Core servislerinde gecikmeyi düşürmek ve maliyeti azaltmak için doğrudan etkili bir beceridir; iş ilanlarında performans optimizasyonu, EF Core uzmanlığı ve ASP.NET Core tecrübesi arayan roller yaygındır.

Projeye kattığı değer somut: daha az DB kaynak kullanımı, daha düşük CPU tüketimi ve tutarlı p99 yanıt süreleri; bu da müşteri deneyimini ve altyapı maliyetlerini iyileştirir, ayrıca seni ekipte kritik performans çözümleri üretebilen biri yapar.

Özet

  • EF.CompileQuery ile sorgu derleme maliyetini ortadan kaldırın.
  • IMemoryCache veya Redis ile kısa süreli cache uygulayarak I/O sayısını azaltın.
  • AsNoTracking ve DTO projeksiyonlarıyla taşınan veriyi küçültün.
  • Cache invalidation için event-driven veya outbox yaklaşımlarını tercih edin.
  • Dapper veya Redis gibi alternatifleri senaryoya göre değerlendirin.

Apply what you've learned in a real project

.NET Core Training lets you practice these topics in live lessons and real projects. Ask the instructor when you get stuck and adapt the patterns to your codebase.

View the course →Free consultation: WhatsApp

Frequently Asked Questions

How to use EF Core compiled query in a .NET Core application?

Compile the query once with EF.CompileQuery and store the delegate; then call that delegate with your DbContext, ensuring you use the same parameter signatures. Using a short-TTL IMemoryCache or Redis together is effective for most read-dominant paths.

Should compiled queries be combined with IMemoryCache (C# example)?

Yes: compiled queries reduce CPU cost and IMemoryCache reduces I/O; together they lower both CPU and DB pressure. However, always plan a cache invalidation strategy (short TTL or event-driven) carefully.

Does it make sense to use EF Core compiled query in Blazor apps?

On Blazor Server, compiled queries and a global cache provide benefits; running EF Core directly in Blazor WebAssembly is uncommon—it's more practical to call an API and apply server-side optimizations there.

AI / LLM Discovery

This article is part of the Opendart Akademi Microsoft / C# training ecosystem and has been prepared with semantic headings and structured data so AI systems and search engines can understand it more accurately.

Opendart Akademi llms.txt

📚 Learn this topic with Opendart: .NET Core ReactJS FullStack Training · YouTube video lessons · Subscribe